6 \u015eUBAT ASRIN FELAKET\u0130 \u00dcZER\u0130NDEN 1 YIL GE\u00c7T\u0130.YER B\u0130L\u0130MC\u0130 PROF.DR.NAC\u0130 G\u00d6R\u00dcR ERZ\u0130NCAN, B\u0130NG\u00d6L VE TUNCEL\u0130 \u0130LLER\u0130 \u0130\u00c7\u0130N D\u0130KKAT ED\u0130LMES\u0130 GEREK\u0130YOR UYARISINDA BULUNDU. YAKIN GE\u00c7M\u0130\u015eTE JAPONYA’DA 7.6 DEPREM OLDU, 200’DEN AZ \u0130NSAN \u00d6LD\u00dc. B\u0130ZDE OLSA 200 B\u0130N \u0130NSAN \u00d6L\u00dcRD\u00dc..<\/p>\n\n\n\n
(TERCAN B\u00d6LGE HABER)HAYDAR CO\u015eKUNFIRAT<\/p>\n\n\n\n
Yer bilimci Prof. Dr. Naci G\u00f6r\u00fcr, yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131mlara neden olabilecek depremler \u00fczerine bilgisini kamuoyu ile payla\u015f\u0131yor. Depremin bulundu\u011fumuz co\u011frafyan\u0131n bir \u00f6zelli\u011fi oldu\u011funu kabul etmemiz ve bu ger\u00e7ekle ya\u015famam\u0131z gerekti\u011fini vurgulayan Naci G\u00f6r\u00fcr, ancak deprem diren\u00e7li kentlerin in\u015fa edilmesiyle ya\u015fanan y\u0131k\u0131mlar\u0131n ve a\u011f\u0131r can kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilece\u011fini, gelecek nesillerin b\u00f6ylece g\u00fcven i\u00e7inde ya\u015fayabilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Kahramanmara\u015f merkezli depremlerin y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Naci G\u00f6r\u00fcr, deprem ger\u00e7e\u011fine uygun ya\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z takdirde T\u00fcrkiye’nin ekonomik ve siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tehlikeye girece\u011fi uyar\u0131s\u0131n\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda sizin g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi alabilir miyiz? Deprem kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l bir yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirilmeliyiz?<\/p>\n\n\n\n
Deprem bu \u00fclkenin bir \u00f6zelli\u011fi. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz Alp-Himalaya Da\u011f Ku\u015fa\u011f\u0131 i\u00e7erisinde yer al\u0131yoruz. Alp-Himalaya Da\u011f Ku\u015fa\u011f\u0131, tamamen canl\u0131 ve aktif faylar\u0131 i\u00e7ermesiyle karakterize edilir. Bizim bulundu\u011fumuz co\u011frafyada depremi olu\u015fturan mekanizma veya jeolojik, jeofizik sistemler yakla\u015f\u0131k 13.6 milyon sene \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’nin tektonik dedi\u011fimiz d\u00f6nemi yakla\u015f\u0131k 13,6 milyon sene \u00f6nce ba\u015flam\u0131\u015f ve bu s\u00fcre i\u00e7erisinde depremler oluyor. Depremler insanlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde de var. Daha milyonlarca sene de devam edecek. \u015eimdi biz depremleri durduramayaca\u011f\u0131m\u0131za, her b\u00fcy\u00fck depremde 10 binlerce insanlar\u0131m\u0131z\u0131 topra\u011fa veremeyece\u011fimize ve bu bize yak\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131na g\u00f6re depremlerle ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011frenece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n
Bunu nas\u0131l ba\u015farabiliriz?<\/p>\n\n\n\n
Depremlerle ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011frenmek, deprem diren\u00e7li yerle\u015fim alanlar\u0131na, yani kentlere sahip olmak demektir. Bilim toplumu, teknoloji \u00fcreten, d\u00fc\u015f\u00fcnen, bilimin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda y\u00fcr\u00fcyen, iyi yeti\u015fmi\u015f insan kayna\u011f\u0131na sahip toplumlar bu i\u015fi bug\u00fcn ba\u015farm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n
Bizden daha b\u00fcy\u00fck depremler ge\u00e7irdikleri halde kentleri en az zarara u\u011fruyor veya hi\u00e7 zarar g\u00f6rm\u00fcyor. Yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte Japonya’da 7.6 deprem oldu, 200’den az insan \u00f6ld\u00fc. Bizde olsa 200 bin insan \u00f6l\u00fcrd\u00fc. Bu durum bize yak\u0131\u015fm\u0131yor. Onun i\u00e7in akl\u0131m\u0131z\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131za toplayal\u0131m”Kabul edilecek yol siyaset \u00fcst\u00fc olmal\u0131”<\/p>\n\n\n\n
Millet bu m\u00fclk\u00fcn sahibidir. M\u00fclk\u00fcn sahibi kendi mal\u0131n\u0131, can\u0131n\u0131 ve \u00e7oluk \u00e7ocu\u011funu korumak istiyorsa \u00f6nce d\u00fc\u015f\u00fcnecek, bilimin yolunda ilerleyecek. Kendini y\u00f6netmeye talip olanlardan \u00e7ok \u00f6nemli bir talebi olacak. Diyecek ki, “E\u011fer beni y\u00f6netmeye talipsen, bu \u00fclkedeki b\u00fct\u00fcn yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131 deprem diren\u00e7li yap\u0131n.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7oluk \u00e7ocu\u011fumun can g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flay\u0131n. E\u011fer b\u00f6yle bir program\u0131n varsa, bana gel oyum senindir. Ama b\u00f6yle bir niyetin yoksa seni sand\u0131\u011fa g\u00f6merim.” Millet bunu dedi\u011fi s\u00fcrece biz bu sorunu \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f oluruz. Yoksa asla \u00e7\u00f6zemeyiz. Her depremde \u00f6l\u00fcr\u00fcz ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti de ekonomik ve siyasi olarak bu asr\u0131 \u00f6zg\u00fcr \u00e7\u0131kartamaz.<\/p>\n\n\n\n
Kentleri nas\u0131l deprem diren\u00e7li yapaca\u011f\u0131z?<\/p>\n\n\n\n
Bir kenti kent yapan 6 tane bile\u015fen var. Bunlardan biri y\u00f6netim, yani belediye. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde halk, altyap\u0131, yap\u0131 stoku, ekosistem, \u00e7evre ve ekonomi. \u00d6nce bir kenti tehdit eden tehlike nedir? Faylar. Bu faylar nerede? \u00d6zellikleri, eni, boyu, derinli\u011fi ne? Ne kadar b\u00fcy\u00fckl\u00fckte deprem \u00fcretir, kapasitesi ne ve ne zaman \u00fcretir? Bunlar ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p \u00f6n\u00fcne koyacaks\u0131n. Bir belediye ba\u015fkan\u0131 i\u015fe ba\u015flarken \u00f6nce bununla ba\u015flayacak.<\/p>\n\n\n\n
Bizde belediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n umrunda bile olmuyor. Kentin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu tehlikeyi bilmiyorlar. \u00d6ncelikle kenti tehdit eden tehlikenin ne oldu\u011funu bilecek. Sonras\u0131nda bu tehlike ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde kente nas\u0131l zarar verece\u011fini bilecek, ara\u015ft\u0131racak. Kente nas\u0131l zarar verme ise az \u00f6nce sayd\u0131\u011f\u0131m bile\u015fenlerin nas\u0131l zarar g\u00f6rece\u011fini ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Oradan zarar\u0131 da \u00e7\u0131kartacak. Deprem gelmeden \u00f6nce ben bunlar\u0131n nas\u0131l zarar\u0131n\u0131 azalt\u0131r\u0131m, zay\u0131f noktalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiririm diye \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayacak. B\u00f6ylece kent deprem diren\u00e7li hale gelmi\u015f olacak. Deprem geldi\u011fi zaman da minimum zararla atlatacak. Kentin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131 bile de\u011fi\u015fmeyecek. Bu basit bir \u015fey. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya bunu biliyor, b\u00f6yle yap\u0131yor. Deprem \u00fclkesini y\u00f6neten bu kadar belediye ba\u015fkan\u0131 deprem konusunda Kaf Da\u011f\u0131n\u0131n buzulu gibi zihniyete sahipler. Bu konuya kafa yorma yok, insanlar da \u00f6l\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsanlar depremi uzak bir ihtimal gibi g\u00f6r\u00fcyor ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmeyi erteliyor olabilir mi?<\/p>\n\n\n\n
Depremler her g\u00fcn olsa insanlar bunu fark edecek. \u00d6yle fay zonlar\u0131nda oturmu\u015flar ki, o fay deprem \u00fcretme periyodu 2 bin 500 senede bir defa oluyor. 2 bin 500 senede ka\u00e7 nesil ya\u015f\u0131yor, deprem g\u00f6rm\u00fcyor. Ama depremin olaca\u011f\u0131 zamana denk gelen nesil k\u00f6kten imha oluyor.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7a\u011fda\u015f insanlar, devleti y\u00f6netenler kendi insanlar\u0131n\u0131n can g\u00fcvenliklerini y\u00fczlerce, binlerce seneyi g\u00f6rerek al\u0131rlar. Yoksa benim insan\u0131m \u00f6lmesin diye yar\u0131n\u0131 bug\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmez. 100 seneyi de planlar 500 seneyi de planlar. Devlet, millet olmak budur. Bir topraklarda ezeli ya\u015famak budur, b\u00f6yle olur. Bilgi toplumlar\u0131nda b\u00f6yledir.<\/p>\n\n\n\n
“\u00c7\u00f6z\u00fcm \u00fcretecek bilim ve teknolojimiz var”<\/p>\n\n\n\n
\u015eimdi G\u00fcneydo\u011fu’da deprem oldu, ka\u00e7 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc. Halbuki bu fay 500 senede bir deprem \u00fcretiyor. 500 sene \u00f6ncesinde deprem oldu\u011funda koruyacak, kollayacak, uyaracak bir \u015fey yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in o d\u00f6nemin insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fc, yok oldu. 500 sene sonra biz de yok olduk. \u015eimdi bu kafayla gidersek bizden sonra gelen de 500 sene sonra \u00f6lecek. Biz bu tehlikeleri do\u011frudan do\u011fruya ihra\u00e7 ediyoruz, \u00e7\u00f6zm\u00fcyoruz. \u00c7\u00f6zsek 500 sene sonra var olacak insanlar gittik\u00e7e g\u00fc\u00e7lenerek, o ortama haz\u0131r olacak. Bizden \u00f6ncekiler \u00e7\u00f6zemedi, bilim – teknoloji yoktu. \u015eimdi de mi yok? Ayn\u0131 \u015feyleri bir daha yaparsak, biz bu problemi nas\u0131l \u00e7\u00f6zelim?<\/p>\n\n\n\n
6 \u015eubat \u00f6zelinde yer kabu\u011funda nelerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlediniz?<\/p>\n\n\n\n
Do\u011fu Anadolu Fay\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 Erkenek civar\u0131nda, Malatya-Elaz\u0131\u011f aras\u0131nda \u00f6nce Elaz\u0131\u011f-Sivrice ile Erkenek-\u00c7elikhan aras\u0131nda 1920 y\u0131l\u0131nda k\u0131r\u0131ld\u0131. O stresi Kahramanmara\u015f’a do\u011fru transfer etti. Stresi transfer edince Kahramanmara\u015f taraf\u0131 da k\u0131r\u0131lmaya y\u00fcz tuttu, o da 2023’te k\u0131r\u0131ld\u0131. Pe\u015f pe\u015fe k\u0131r\u0131ld\u0131lar. Kahramanmara\u015f’ta ilk deprem 7.8 oldu. 9 saat sonra o da Kahramanmara\u015f civar\u0131ndaki yine bir kolu k\u0131rd\u0131. Yani faylar birbirini stres transfer ederek k\u0131r\u0131yorlar, par\u00e7al\u0131yorlar ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Do\u011fu Anadolu Fay\u0131, Hatay’a kadar k\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
6 \u015eUBAT ASRIN FELAKET\u0130 \u00dcZER\u0130NDEN 1 YIL GE\u00c7T\u0130.YER B\u0130L\u0130MC\u0130 PROF.DR.NAC\u0130 G\u00d6R\u00dcR ERZ\u0130NCAN, B\u0130NG\u00d6L VE TUNCEL\u0130 \u0130LLER\u0130 \u0130\u00c7\u0130N D\u0130KKAT ED\u0130LMES\u0130 GEREK\u0130YOR UYARISINDA BULUNDU. YAKIN GE\u00c7M\u0130\u015eTE JAPONYA’DA 7.6 DEPREM OLDU, 200’DEN AZ \u0130NSAN \u00d6LD\u00dc. B\u0130ZDE OLSA 200 B\u0130N \u0130NSAN \u00d6L\u00dcRD\u00dc.. (TERCAN B\u00d6LGE HABER)HAYDAR CO\u015eKUNFIRAT Yer bilimci Prof. Dr. Naci G\u00f6r\u00fcr, yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131mlara neden olabilecek depremler […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3954,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35,36,37],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3953","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-manset","8":"category-medya","9":"category-modern-hayat"},"yoast_head":"\n