MAMA HATUN TÜRBESİ, ERZİNCAN’IN TERCANDA GENELLİKLE TÜRBE GEZİ AMAÇLI ZİYARET EDİLMEKTEDİR. “BUNUN YANINDA BİR DİLEĞİ OLAN, HASTA OLUP DA ŞİFA ARAYAN ZİYARETÇİLERDE BULUNMAKTADIR.
(TERCAN BÖLGE HABER GAZETESİ) HAYDAR COŞKUNFIRAT
Mama Hatun Türbesi, Tercan ilçesine bağlı Mamahatun Mahallesinde
bulunmaktadır. Türbe, büyük bir külliyenin küçük bir parçasıdır. Saltuklu Prensesi Mama
Hatun adına yaptırılmıştır.
Türbenin yanında kervansaray ve hamam yer almaktadır.
Kendine özgü bir mimarisi olan türbenin gövdesi dilimli olup, silindiriktir ve gövdesinin
üzeri koni şeklinde bir külahla örtülmüştür. Türbenin ortasındaki ana bölümü yuvarlak bir
duvar ile çevrilmiştir. Türbenin kitabesinde yalnızca mimarının ismi, Ahlâtlı Ebu’n-Nema
bin Mufaddal’ yazısı okunmaktadır.
Malazgirt zaferinden bir vakit sonra Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliklerinden biri
olan Saltuklular’dan II. İzzeddin Saltuk’un kızı Mama Hatun, uzun yıllar idareyi elinde
bulunduran ağabeyi Nasırüddin Muhammed’in ardından 587’de (1191) Saltuklu Beyliği’nin başına geçti.Anadolu Türk İslam Tarihinin ilk kadın hükümdarı olan Mama Hatun’nun hakimiyetinin ilk yılları ilgili kayıtlı bir bilgi bulunmamakla beraber Mama Hatun’un son dönemlerde yeğenleriyle iktidar mücadelesi içinde olduğu bilinmektedir.
Mama Hatun muhtemelen başına gelecekleri tahmin edip korkuya kapıldığı için 1201yılında Eyyübü Hükümdarı el-Melikü’l-Adil’e haber göndererek nüfuzlu ve saygın biri ile evlenmek istediğini bildirir. Bunun üzerine El-Melikü’l-Adil, Nablus Eyyübi Valisi Farisüddin Meymun el-Kasri’ye Mama Hatun ile evlenmesini, böylelikle sultanın ülkesini de yönetmesini tavsiye eden bir mektup yazar. Teklifi kabul eden Meymun el-Kasri, evlenmek için gerekli hazırlıkları yaparken Mama Hatun’un tahttan uzaklaştırılıp hapsedildiğini, yerine yeğeni Alâeddin Melikşah’ın Saltuklu tahtına geçtiğini öğrenir. Mama Hatun’un bundan sonraki hayatına dair bilgi yoktur.
Güçlü bir kadın olan, Erzincan ve Tercan’da hakkında menkıbevi mahiyette
hikâyeler anlatılan Mama Hatun önemli tarihi eserler de bırakmıştır.Erzincan’ın Tercan ilçesindeki kervansaray, hamam ve mescit bu eserlerdendir. Genellikle türbe gezi amaçlı ziyaret edilmektedir. “Bunun yanında bir dileği olan, hasta olup da şifa arayan ziyaretçilerde bulunmaktadır. Bilhassa dilek sahipleri, dileklerini dileyip oradan taş alıp türbenin duvarına sürterler, şayet taş tutarsa dileklerinin kabul olacağına inanırlar”
